Detail

Voorwerp: schedelpriem
Materiaalgroep: dierlijke (menselijke) resten
Materiaal: bot
Datering: 1300/1500
Site: Brugge Garenmarkt II
Inventarisnummer: BR90/GAR II/1/7/A/5
Periode: late middeleeuwen
Afmetingen: lengte 17,6cm
breedte 1,9cm
dikte 1cm
Info: Deze objecten worden schedelpriemen of haarnaalden genoemd. Het woord is afgeleid van het Duitse woord "scheidelprieme". Het betreft een min of meer vergeten voorwerp dat diende om een scheiding ("scheidel" of "schedel") in het haar te trekken, en dat soms ook als versiersel in het haar werd gedragen. Samen met een kam en een spiegel vormde dit instrument een soort set van toilette-accessoires. Historische bronnen vermelden dat dergelijke instrumenten zowel door mannen als door vrouwen werden gebruikt. Een bron vermeldt : "omme hare wel te pareerne ghebreect haer ... eenen cam ende eenen priem omme te makene eene sceedele". De gebruikte materialen zijn been en ivoor, maar ook goud of zilver, en soms zelfs kristal. De "scheidelprieme" wordt aangehaald in teksten uit de periode 13de tot 17de eeuw, maar was vooral in de mode tijdens de 14de eeuw. Vergelijkingsmateriaal voor een dergelijk voorwerp is zeldzaam. Het afgebeelde exemplaar toont Pandora, de eerste vrouw uit het scheppingsverhaal van de Griekse mythologie.
Publicatie: Jos Koldeweij, Inge Geysen en Eva Tahon 2013: Liefde & Devotie, Het Gruuthusehandschrift: kunst en cultuur omstreeks 1400.